بِالسُّوءِ » ) « 1 » . و معلوم نيست تأثير كدام يك بيش‌تر است ، هر چندنفس به حسب غالب ، تحت تأثير شيطان و اغواگرى اوست . * احساس گناه از افكار بد س 57 : پيوسته افكارى بد و توهين‌آميز در قلبم نسبت به پروردگار دارم و گاهى او را به صفات مخلوقات بد متصف مىكنم ، با وجودى كه مىدانم پروردگار جليل به صفات مخلوقاتش متصف نمىشود ، بلكه منزه از آن است ؛ و او تنها به صفات كمالى متصف مىشود . علاوه بر آن ، هميشه به آخرت و مرگ و روز قيامت فكر مىكنم ، و از مرگ مىترسم ، و از خدا مىخواهم تا زمانى كه از من راضى نشده مرا از اين دنيا نبرد ، اما احساس مىكنم با اين افكار خدا از من راضى نخواهد شد . ولى باز هم اين افكار به سراغم مىآيد . و با وجودى كه هميشه استغفار مىكنم اما مدام احساس گناه دارم ؛ چگونه مىتوانم اين مشكل را حل كنم ؟ باسمه جلت اسمائه : افكارى كه ذكر كرديد از القائات شيطان است كه مىخواهد از اين طريق در ايمان مؤمن خلل ايجاد كرده يا او را از نظر روحى اذيت نمايد . از حديث معروف به حديث رفع ، چنين استفاده مىشود كه انسان براى اين افكار مؤاخذه نمىشود . در اين حديث آمده است : « نه چيز از امت من برداشته شده است : خطا

--> ( 1 ) . و من نفس خود را تبرئه نمىكنم چرا كه نفس قطعا به بدى امر مىكند ؛ يوسف ، آيه 53 .